Zapisz się na najnowsze szkolenie: Piękno w kapsułce – co można obiecać, a czego nie?

Aktualności

Jak zacząć sprzedawać suplementy diety? Przewodnik krok po kroku

Rynek suplementów diety w Polsce rośnie z roku na rok, a wraz z nim liczba firm, które chcą zaistnieć w tej branży. Problem w tym, że wejście na rynek to nie tylko kwestia dobrego produktu i atrakcyjnej etykiety. To gęsta sieć przepisów, instytucji i obowiązków, które trzeba spełnić na długo zanim pierwsza kapsułka trafi do klienta.

Nasz przewodnik prowadzi Cię krok po kroku przez najważniejsze etapy – od kwalifikacji produktu, przez znakowanie i powiadomienie GIS, aż po wybór kanału sprzedaży i odpowiedzialność prawną. Niezależnie od tego, czy jesteś producentem, dystrybutorem, sklepem e-commerce, czy startupem, znajdziesz tu konkretną mapę działań.

Czym formalnie jest suplement diety (a czym nie jest)?

Zanim w ogóle pomyślisz o tym, jak zacząć sprzedawać suplementy diety, musisz mieć pewność, że Twój produkt naprawdę jest suplementem, a nie np. lekiem, wyrobem medycznym albo żywnością specjalnego przeznaczenia medycznego.

Zgodnie z ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie diety. Stanowi on skoncentrowane źródło witamin, składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy bądź fizjologiczny. Co kluczowe – musi być wprowadzony do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie (kapsułki, tabletki, saszetki, ampułki, krople itp.), pojedynczo lub w mieszaninie, w ilościach pozwalających na dostarczenie organizmowi ilości składników odżywczych zgodnie z zaleceniami producenta.

Co suplementem nie jest:

  • Lek (produkt leczniczy) – produkt o działaniu leczniczym, w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego, zarejestrowany w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych .
  • Wyrób medyczny – działa poprzez mechanizm fizyczny, nie metaboliczny.
  • Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (FSMP) – dla pacjentów z określonymi schorzeniami, stosowana pod nadzorem lekarza.
  • Kosmetyk – to inna kategoria prawna.

Granica między tymi kategoriami bywa cienka. Ten sam składnik w niskiej dawce może być suplementem, a w wyższej – już produktem leczniczym. Dlatego kwalifikacja produktu to pierwszy i najważniejszy krok przed rozpoczęciem sprzedaży suplementów diety.

Kwalifikacja produktu i dobór składników oraz dawek

Kwalifikacja produktu polega na ustaleniu, w jakiej kategorii prawnej znajduje się Twoja receptura i czy wszystkie składniki oraz ich dawki są dopuszczone do stosowania w suplementach diety. To etap, na którym najczęściej rodzą się błędy kosztujące potem dziesiątki tysięcy złotych – wycofanie partii, zmiany etykiet, postępowania urzędowej kontroli.

Co trzeba przeanalizować:

  1. Wykaz dozwolonych witamin i składników mineralnych – określony przede wszystkim w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety. Nie każdy związek chemiczny tej samej witaminy jest dopuszczony – formy chemiczne mają znaczenie.
  2. Maksymalne dawki dzienne – w Polsce mamy uchwały Zespołu ds. Suplementów Diety przy Głównym Inspektorze Sanitarnym, które wyznaczają górne limity dla wielu substancji (m.in. witaminy D, B6, magnezu, wapnia, potasu).
  3. Substancje inne niż witaminy i składniki mineralne – ekstrakty roślinne, aminokwasy, kwasy tłuszczowe. Tu obowiązuje m.in. Novel Food (rozporządzenie 2015/2283) – jeśli składnik nie był spożywany w UE przed 15 maja 1997 r., wymaga osobnej autoryzacji.
  4. Substancje charakteryzujące produkt – te, na których buduje się pozycjonowanie marketingowe. Muszą być deklarowane na etykiecie ilościowo (np. z ashwagandhą 600 mg).
  5. Granica z lekiem – jeśli składnik figuruje w wykazie surowców farmaceutycznych lub jego dawka odpowiada dawce terapeutycznej, GIS może uznać produkt za prezentowany jako produkt leczniczy.

Dobór składników i dawek to praca interdyscyplinarna – łączy wiedzę technologa żywności, specjalisty ds. regulacji i prawnika ds. prawa żywnościowego. Jeśli chcesz nauczyć się tego od podstaw i unikać typowych pułapek, warto zacząć od szkolenia z prawa żywnościowego, które pokazuje cały proces na przykładach z branży suplementów diety.

Znakowanie i informacje obowiązkowe

Prawidłowe oznakowania suplementów diety to obszar, w którym Państwowa Inspekcja Sanitarna znajduje najwięcej naruszeń. Nieprawidłowe oznakowanie potrafi zablokować całą partię produktu i narazić wprowadzającego na kary administracyjne.

Podstawowe wymagania prawne wynikają z trzech aktów:

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności,
  • Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności,
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety,
  • przepisy krajowe w sprawie znakowania środków spożywczych, np. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych.

Etykieta suplementu diety musi zawierać:

  • nazwę suplement diety – obowiązkowo, w widocznym miejscu,
  • nazwę kategorii substancji odżywczych lub substancji charakteryzujących produkt (np. suplement diety z witaminą C i cynkiem),
  • pełną listę składników (w kolejności malejącej masy),
  • zalecaną dzienną porcję do spożycia i sposób spożycia,
  • wyraźnie określoną grupę docelową,
  • ostrzeżenie: Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety,
  • stwierdzenie, że produkt powinien być przechowywany w sposób niedostępny dla małych dzieci,
  • zawartość witamin i składników mineralnych w przeliczeniu na zalecaną dzienną porcję, wraz z procentem realizacji referencyjnej wartości spożycia (RWS),
  • masę netto produktu lub liczbę sztuk,
  • datę minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia,
  • wszelkie specjalne warunki przechowywania produktów spożywczych i warunki użycia,
  • nazwę i adres podmiotu odpowiedzialnego (wprowadzającego do obrotu),
  • numer partii produkcyjnej,
  • kraj lub miejsce pochodzenia – jeśli ich brak mógłby wprowadzać konsumenta w błąd.

Etykieta nie może zawierać informacji stwierdzających lub sugerujących, że zbilansowana i zróżnicowana dieta nie może dostarczyć wystarczających ilości składników odżywczych. Nie może też przypisywać produktowi właściwości leczniczych ani odwoływać się do zapobiegania, leczenia czy zmniejszenia ryzyka choroby – takie oświadczenia są zarezerwowane wyłącznie dla produktów leczniczych.

Oświadczenia zdrowotne (np. wspiera odporność) wolno stosować tylko na temat składnika produktu i tylko wtedy, gdy są zatwierdzone w rejestrze EU Register on Nutrition and Health Claims. Każde dodane hasło bez pokrycia w rzeczywistości to ryzyko kary.

Powiadomienie GIS – w skrócie

Przed wprowadzeniem suplementu diety do obrotu w Polsce, wprowadzający ma obowiązek złożyć powiadomienie do Głównego Inspektora Sanitarnego. To nie jest rejestracja ani dopuszczenie – to forma notyfikacji, która pozwala GIS na ocenę produktu i ewentualne wszczęcie postępowania wyjaśniającego.

Powiadomienie składa się elektronicznie przez system e-Powiadomienia GIS i musi ono zawierać m.in. nazwę produktu, jego skład jakościowy i ilościowy (składniki czynne), wzór etykiety oraz dane wprowadzającego. GIS może w toku weryfikacji zwrócić się o dodatkowe dokumenty (np. specyfikacje surowców, badania, uzasadnienie kwalifikacji) – lub wszcząć postępowanie, jeśli uzna, że produkt powinien być sklasyfikowany inaczej (np. jako produkt leczniczy).

Najważniejsze do zapamiętania:

  • powiadomienie składa wprowadzający do obrotu, nie producent (chyba że to ta sama firma),
  • można rozpocząć sprzedaż po złożeniu powiadomienia w systemie (nie po jego zatwierdzeniu – takie pojęcie formalnie nie istnieje),
  • GIS może w każdej chwili wszcząć postępowanie wyjaśniające, nawet po latach,
  • każda zmiana składu, zawartości składników czynnych lub porcji dziennej wymaga nowego powiadomienia.

Cały proces – łącznie z najczęstszymi przyczynami wszczynania postępowań i strategiami minimalizowania ryzyka – opisujemy szczegółowo w osobnym wpisie poświęconym powiadomieniu GIS krok po kroku.

Kanały sprzedaży: e-commerce, apteka, marketplace

Wybór kanału dystrybucji w branży suplementów diety wpływa nie tylko na marżę i logistykę, ale też na zakres obowiązków prawnych.

  • Sprzedaż detaliczna prowadzona stacjonarnie – w sklepach stacjonarnych, drogeriach, sklepach ze zdrową żywnością czy aptekach. To klasyczny kanał, w którym kluczowa jest rejestracja działalności u właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (zgłoszenie zakładu produkującego lub wprowadzającego do obrotu żywność). Suplementy diety mogą być sprzedawane zarówno w wyspecjalizowanych sklepach (apteki, sklepy zielarsko-medyczne), jak i w niewyspecjalizowanych sklepach – np. supermarketach.
  • Sklep internetowy – własny e-commerce daje pełną kontrolę nad treścią opisu produktu, prezentacją i danymi klienta. Wymaga również rejestracji działalności u właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnej, poza tym wymaga zgodności z prawem konsumenckim, RODO i przepisami o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W opisie produktu obowiązują te same wymagania prawne co na etykiecie fizycznej – nie wolno pominąć ostrzeżeń ani składu.
  • Marketplace – szybkie wejście na rynek, dostęp do dużego ruchu, ale ograniczona kontrola nad ekspozycją i konkurencja cenowa. Platformy mają własne regulaminy dotyczące suplementów (np. wymóg podania numeru powiadomienia GIS, zakaz określonych haseł zdrowotnych).
  • Domy sprzedaży wysyłkowej i kanały D2C – sprzedaż katalogowa, subskrypcje, sprzedaż przez social media. 

Bez względu na kanał sprzedaży wymagana jest szczególna dbałość o sposób prezentacji produktów i reklamę suplementów diety, która jest obwarowana dodatkowymi ograniczeniami (np. zakazem udziału lekarzy, farmaceutów czy innych specjalistów ds. zdrowia), a także obowiązkowymi komunikatami ostrzegawczymi w spotach audio/wideo, gdy firma jest sygnatariuszem Kodeksu Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety.

Decyzja o kanale to także decyzja o tym, kto będzie odpowiadał za zgodność – Ty jako wprowadzający, czy partner handlowy. W praktyce odpowiedzialność spoczywa zawsze na podmiocie, którego dane widnieją na opakowaniu.

Odpowiedzialność wprowadzającego

Wprowadzający do obrotu suplement diety odpowiada za zgodność produktu z przepisami prawa żywnościowego na każdym etapie – od receptury, przez produkcję, znakowanie, transport, aż po sprzedaż konsumentowi.

Zakres odpowiedzialności obejmuje:

  • bezpieczeństwo produktu (dobór składników, dawek, ich jakość),
  • zgodność etykiety i materiałów reklamowych z prawem,
  • prowadzenie i utrzymywanie dokumentacji jakościowej i traceability (śledzenie partii),
  • reagowanie na reklamacje i incydenty (wycofanie produktu z rynku, jeśli zagraża zdrowiu),
  • współpracę z organami urzędowej kontroli (PIS, w określonych przypadkach innymi).

Wprowadzający musi też zadbać o to, by produkt trafiał do klienta w oryginalnych opakowaniach, z aktualną etykietą i w zachowanym łańcuchu chłodniczym, jeśli wymaga tego specyfika składu. W przypadku importu spoza UE dochodzą obowiązki celne i obowiązek wskazania importera jako podmiotu odpowiedzialnego.

Naruszenia mogą skutkować karami administracyjnymi sięgającymi do 10% obrotu z poprzedniego roku (w przypadku poważnych naruszeń ochrony konkurencji i konsumentów) lub do 30 krotnej wartości najniższego wynagrodzenia za rok poprzedni. Aktualnie ustawodawca wprowadził projekt zmian, w którym kary pieniężne zostaną znacznie zwiększone.

Najczęstsze błędy na starcie

Z doświadczenia szkoleniowego widzimy, że początkujący w sprzedaży suplementów najczęściej potykają się na tych samych kwestiach. Oto najważniejsze:

  • Pominięcie kwalifikacji produktu – wprowadzenie suplementu diety, który po analizie okazuje się produktem leczniczym. Skutek: postępowanie wyjaśniające GIS, decyzja PPIS o wstrzymaniu wprowadzania na rynek i ostatecznie konieczność wycofania partii.
  • Kopiowanie etykiet konkurencji – jeśli konkurent ma błąd, Ty także. Urząd traktuje każdy produkt indywidualnie.
  • Zbyt śmiałe oświadczenia zdrowotne – używanie haseł, które nie figurują w rejestrze EU dozwolonych claims, lub nadinterpretacja dozwolonych oświadczeń. Najczęstszy powód interwencji w reklamie suplementów diety.
  • Mylenie powiadomienia GIS z dopuszczeniem – komunikowanie klientom, że produkt zarejestrowany przez GIS jest nieprawdziwe i może zostać uznane za wprowadzanie w błąd.
  • Brak dokumentacji dla składników – szczególnie dla ekstraktów roślinnych i nowych produktów. Bez specyfikacji surowca i analizy pod kątem Novel Food, produkt nie powinien trafić na rynek.
  • Niedostosowanie opisu w sklepie internetowym – etykieta zgodna, ale opis produktu na stronie obiecuje leczenie, lub jest prezentowany w otoczeniu produktów leczniczych. Inspekcja patrzy także na materiały marketingowe.
  • Bagatelizowanie reklamy – przepisy o reklamie suplementów diety wymagają przestrzegania zasady o niewprowadzaniu w błąd oraz niesugerowaniu właściwości, których produkt nie posiada. Niezgodność grozi karami liczonymi nawet w kilkudziesięciu tysiącach złotych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę być producentem, żeby sprzedawać suplementy diety?

Nie. Możesz być dystrybutorem lub sprzedawcą detalicznym. Jeśli jednak Twoje dane figurują na opakowaniu jako wprowadzającego, przejmujesz pełen zakres odpowiedzialności.

Jak długo trwa proces przygotowania do legalnej sprzedaży suplementów diety?

W praktyce od kilku tygodni do kilku miesięcy – w zależności od dostęponości producenta, stopnia złożoności receptury, dostępności surowców i tempa pracy nad etykietą. Powiadomienie GIS to formalność na końcu procesu.

Czy mogę sprzedawać suplementy bez powiadomienia GIS?

Nie. Brak powiadomienia to naruszenie ustawy o bezpieczeństwie żywności i grozi karami administracyjnymi.

Czy reklama suplementu diety w social media podlega tym samym rygorom?

Tak. Niezależnie od kanału (TV, radio, internet, social media, influencer marketing), obowiązują te same zasady dotyczące reklamy, prezentacji oraz oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych.

Zacznij od solidnych fundamentów

Wprowadzenie suplementu diety na rynek to projekt, który łączy technologię, regulacje, marketing i logistykę. Każdy z tych obszarów ma swoje pułapki – a koszt błędu liczy się nie tylko w karach, ale w utraconym zaufaniu klientów i wycofanych partiach.

Jeśli chcesz przejść tę ścieżkę bez zgadywania, sięgnij po nasze nagranie szkolenia „Jak zacząć sprzedawać suplementy diety – instrukcja krok po kroku” – znajdziesz tam komplet wiedzy o kwalifikacji, dokumentacji, znakowaniu, powiadomieniu GIS i kanałach sprzedaży, podany przez praktyków z branży.

Przejdź całą ścieżkę krok po kroku na nagraniu szkolenia

Pytania?

Oferujemy usługi doradztwa oraz pomoc przy wdrażaniu produktów i szkoleniach.

Napisz do nas jeżeli masz pytania. 

Zarezerwuj

Konsultację on-line

Chcesz wprowadzić na rynek nowy produkt? Nie wiesz czy informacje na etykiecie są prawidłowe? Może chcesz dowiedzieć się co możesz zrobić w trakcie kontroli? 

Umów się na odpłatną konsultację on-line, na której doradca odpowie na Twoje pytania i pomoże rozwiązać problem. Razem ustalimy strategię działania!

Przykładowe tematy doradztwa

  • zakwalifikowanie produktu do odpowiedniej kategorii
  • ocena możliwości zastosowania wybranego składnika
  • weryfikacja składu produktu – jakościowego i dawek pod kątem obowiązujących przepisów i wytycznych
  • sprawdzenie zgodności oznakowania lub materiału marketingowego
  • opracowanie wytycznych nt. wymagań prawnych i procedur obowiązujących w innych krajach UE lub krajach trzecich
  • poprawienie specyfikacji składnika, produktu, dokumentacji opakowania
  • przygotowanie informacji obowiązkowych i dobrowolnych na etykietę/stronę internetową
  • tłumaczenie treści opakowań i dokumentów z i na j. polski oraz rynki innych krajów
  • przygotowanie projektu graficznego opakowania, ulotki
  • powiadomienie odpowiedniego urzędu o wprowadzeniu produktu na rynek
  • zgłoszenie kosmetyku do systemu CPNP
  • przygotowanie wniosku do KE o zezwolenie na stosowanie nowego składnika żywności, substancji dodatkowej lub oświadczenia zdrowotnego
  • przygotowanie odwołania od decyzji administracyjnych organów kontrolnych oraz skarg i wniosków w postępowaniu sądowo-administracyjnym
  • przeszkolenie działu w firmie lub przygotowanie pracownika do nowych obowiązków np. związanych z wprowadzaniem produktów na rynek
22 110 34 24